Κυριακή 19 Ιουλίου 2020

Αρχαία Ελτυνία

Η αρχαία πόλη Ελτυνία, Έλτυνα ή Ελτυναία ήταν διάσπαρτα κτισμένη στο σημερινό κάμπο των Πεζών, αλλά ο κύριος πυρήνας της πιθανότατα βρισκόταν στην περιοχή που είναι κτισμένο σήμερα το χωριό Κουνάβοι. Κύρια ασχολία των κατοίκων της ήταν η αμπελουργία και η οινοποιία, που εξακολουθεί ακόμη και σήμερα να αποτελεί βασικό τομέα της τοπικής οικονομίας.
Archaeological Museum of Crete -
The plate of Kounavi -
photo Milopotamitaki AikateriniΠηγή: Αρχαία Ελτυνία - Ταξιδιωτικός Οδηγός Κρήτης cretanbeaches.com
https://www.cretanbeaches.com/el/%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%BA%CF%81%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%82/%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%B1%CE%B9%CE%BF%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%AF-%CF%87%CF%8E%CF%81%CE%BF%CE%B9/%CE%BA%CE%BB%CE%B1%CF%83%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%BF%CF%81%CF%89%CE%BC%CE%B1%CF%8A%CE%BA%CE%AE-%CE%B5%CF%80%CE%BF%CF%87%CE%AE/%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%B1%CE%AF%CE%B1-%CE%B5%CE%BB%CF%84%CF%85%CE%BD%CE%AF%CE%B1-%CE%BA%CE%BF%CF%85%CE%BD%CE%AC%CE%B2%CE%BF%CE%B9
Πηγή: Αρχαία Ελτυνία - Ταξιδιωτικός Οδηγός Κρήτης cretanbeaches.com
https://www.cretanbeaches.com/el/%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%BA%CF%81%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%82/%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%B1%CE%B9%CE%BF%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%AF-%CF%87%CF%8E%CF%81%CE%BF%CE%B9/%CE%BA%CE%BB%CE%B1%CF%83%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%BF%CF%81%CF%89%CE%BC%CE%B1%CF%8A%CE%BA%CE%AE-%CE%B5%CF%80%CE%BF%CF%87%CE%AE/%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%B1%CE%AF%CE%B1-%CE%B5%CE%BB%CF%84%CF%85%CE%BD%CE%AF%CE%B1-%CE%BA%CE%BF%CF%85%CE%BD%CE%AC%CE%B2%CE%BF%CE%B9
Η ονομασία της πόλης επιβεβαιώθηκε το 1918, όταν κατά τη διάρκεια διάνοιξης δρόμου, βρέθηκε πλάκα του 6ου αιώνα π.Χ. με βουστροφηδόν γραφή και τη λέξη «ΕΛΤΥΝΙΟΥΣΙ» που αναφέρεται στους κατοίκους της Ελτυνίας. Έκτοτε βρέθηκαν αποσπασματικά ίχνη της πόλης σε διάφορα σημεία και γι' αυτό δεν υπάρχει οργανωμένος αρχαιολογικός χώρος, παρά διάσπαρτες θέσεις. Το πιο γνωστό σημείο για να δει κάποιος είναι το νεκροταφείο στους Βαθειάδες με το μοναδικό θολωτό τάφο της Γεωμετρικής Εποχής στη βόρεια Κρήτη, σχεδόν πάνω στο δρόμο για τα Πεζά.
Archaeological Museum of Heraklion - Findings from Eltyna Πηγή: Αρχαία Ελτυνία - Ταξιδιωτικός Οδηγός Κρήτης cretanbeaches.com
https://www.cretanbeaches.com/el/%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%BA%CF%81%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%82/%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%B1%CE%B9%CE%BF%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%AF-%CF%87%CF%8E%CF%81%CE%BF%CE%B9/%CE%BA%CE%BB%CE%B1%CF%83%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%BF%CF%81%CF%89%CE%BC%CE%B1%CF%8A%CE%BA%CE%AE-%CE%B5%CF%80%CE%BF%CF%87%CE%AE/%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%B1%CE%AF%CE%B1-%CE%B5%CE%BB%CF%84%CF%85%CE%BD%CE%AF%CE%B1-%CE%BA%CE%BF%CF%85%CE%BD%CE%AC%CE%B2%CE%BF%CE%B9
Η Ελτυνία έλαβε μέρος στη συμμαχία των τριάντα Κρητικών Πόλεων με το βασιλιά της Περγάμου, Ευμένη Β,' το 183 π.Χ. ως αυτόνομη πόλη. Στα 259-250 π.Χ., οι «Ελευτυνιείς» συνυπέγραψαν τη συνθήκη Κνωσού-Μιλήτου, ενώ η πόλη τους συμπεριλήφθηκε σε ψήφισμα της Μαγνησίας του Μαιάνδρου, των αρχών του 2ου αι. π.Χ. Η πόλη σχεδόν πάντα βρισκόταν υπό την ηγεμονία της πανίσχυρης κοντινής Κνωσού και γι' αυτό δεν έκοβε δικό της νόμισμα.
Archaeological Museum of Heraklion - Plate mentioning phoenecean languageΠηγή: Αρχαία Ελτυνία - Ταξιδιωτικός Οδηγός Κρήτης cretanbeaches.com
https://www.cretanbeaches.com/el/%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%BA%CF%81%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%82/%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%B1%CE%B9%CE%BF%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%AF-%CF%87%CF%8E%CF%81%CE%BF%CE%B9/%CE%BA%CE%BB%CE%B1%CF%83%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%BF%CF%81%CF%89%CE%BC%CE%B1%CF%8A%CE%BA%CE%AE-%CE%B5%CF%80%CE%BF%CF%87%CE%AE/%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%B1%CE%AF%CE%B1-%CE%B5%CE%BB%CF%84%CF%85%CE%BD%CE%AF%CE%B1-%CE%BA%CE%BF%CF%85%CE%BD%CE%AC%CE%B2%CE%BF%CE%B9

Στην Ελτυνία έχουν εντοπιστεί δωρικοί κίονες και κιονόκρανα, επιγραφές, κεραμικά, ενώ στο νεκροταφείο εντοπίστηκαν 16 τάφοι με διάφορα αντικείμενα όπως αγγεία, όπλα, χρυσά και ασημένια δακτυλίδια. Κοντά στο νεκροταφείο εντοπίστηκε η επιτύμβια «Στήλη των Κουνάβων» του 5ου-6ου αιώνα π.Χ. που απεικονίζει τη νεκρή κοπέλα να κρατάει στεφάνι με σφαιρίδια και ένα λουλούδι. Ανάμεσα στα πήλινα ευρήματα ξεχωρίζει ένα πήλινο λεκανοειδές σκεύος με κατσίκες και πτηνά στο χείλος, ένα μεγάλο πτηνό στο κέντρο και μια γυναίκα που θρηνεί καθιστή στο τοίχωμα. Τα ζώα και τα πτηνά φαίνεται ότι αποτελούν την ιδεατή αναπαράσταση του παραδείσου, το κεντρικό πτηνό συμβολίζει τη ψυχή του νεκρού και η γυναίκα αποτυπώνει την απόγνωση μπροστά το θάνατο.
Archaeological Museum of Heraklion - the mourning woman and a bird surrounded by goats and birdsΠηγή: Αρχαία Ελτυνία - Ταξιδιωτικός Οδηγός Κρήτης cretanbeaches.com
https://www.cretanbeaches.com/el/%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%BA%CF%81%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%82/%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%B1%CE%B9%CE%BF%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%AF-%CF%87%CF%8E%CF%81%CE%BF%CE%B9/%CE%BA%CE%BB%CE%B1%CF%83%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%BF%CF%81%CF%89%CE%BC%CE%B1%CF%8A%CE%BA%CE%AE-%CE%B5%CF%80%CE%BF%CF%87%CE%AE/%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%B1%CE%AF%CE%B1-%CE%B5%CE%BB%CF%84%CF%85%CE%BD%CE%AF%CE%B1-%CE%BA%CE%BF%CF%85%CE%BD%CE%AC%CE%B2%CE%BF%CE%B9

Επίσης εξαιρετικής σημασίας είναι η επιγραφή νομικού περιεχομένου του 7ου-6ου αιώνα π.Χ. που εντοπίστηκε το 1993 κοντά στο νεκροφείο και αναφέρεται σε οικονομικές συναλλαγές. Η σημασία της έγκειται στο ότι περιλαμβάνει την παλαιότερη γνωστή αναφορά στο ελληνικό αλφάβητο με τον όρο «ποινηκήια», δηλαδή «φοινικικά» γράμματα, αποτυπώνοντας για πρώτη φορά σε επιγραφή τη μαρτυρία ότι το ελληνικό αλφάβητο προέρχεται από το φοινικικό.
Archaeological Museum of Heraklion -
Various object from Heraklion prefecture- Eltyna includedΠηγή: Αρχαία Ελτυνία - Ταξιδιωτικός Οδηγός Κρήτης cretanbeaches.com
https://www.cretanbeaches.com/el/%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%BA%CF%81%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%82/%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%B1%CE%B9%CE%BF%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%AF-%CF%87%CF%8E%CF%81%CE%BF%CE%B9/%CE%BA%CE%BB%CE%B1%CF%83%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%BF%CF%81%CF%89%CE%BC%CE%B1%CF%8A%CE%BA%CE%AE-%CE%B5%CF%80%CE%BF%CF%87%CE%AE/%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%B1%CE%AF%CE%B1-%CE%B5%CE%BB%CF%84%CF%85%CE%BD%CE%AF%CE%B1-%CE%BA%CE%BF%CF%85%CE%BD%CE%AC%CE%B2%CE%BF%CE%B9


Cemetery of Eltynia at VathiadesΠηγή: Αρχαία Ελτυνία - Ταξιδιωτικός Οδηγός Κρήτης cretanbeaches.com
https://www.cretanbeaches.com/el/%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%AF%CE%B1-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%BA%CF%81%CE%AE%CF%84%CE%B7%CF%82/%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%B1%CE%B9%CE%BF%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CE%AF-%CF%87%CF%8E%CF%81%CE%BF%CE%B9/%CE%BA%CE%BB%CE%B1%CF%83%CE%B9%CE%BA%CE%AE-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%BF%CF%81%CF%89%CE%BC%CE%B1%CF%8A%CE%BA%CE%AE-%CE%B5%CF%80%CE%BF%CF%87%CE%AE/%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%B1%CE%AF%CE%B1-%CE%B5%CE%BB%CF%84%CF%85%CE%BD%CE%AF%CE%B1-%CE%BA%CE%BF%CF%85%CE%BD%CE%AC%CE%B2%CE%BF%CE%B9





Objects from Eltyna


Πηγή: Αρχαία Ελτυνία - Ταξιδιωτικός Οδηγός Κρήτης cretanbeaches.com

Κυριακή 12 Απριλίου 2020

Αγία Φωτεινή

Μια μικρή βόλτα στο ξωκλήσι τη Αγίας Φωτεινής
κοντά στο χωριό μας.





 Όλα τα χρόνια που πήγαινα στο. Σχολείο πηγαίναμε με τη μαμά μου κ θυμιάζαμε για να μου δίνει φώτιση η χάρη της όπως έλεγε! 

 ΚΟΥΝΑΒΙΑΝΟΙ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

Κυριακή 5 Απριλίου 2020

Ιστορία του σχολείου - History of our Primary School of Kounavoi

Το σχολείο λειτούργησε για περισσότερα από είκοσι χρόνια σε χώρο που παραχώρησε η εκκλησία, «εις τι μικρόν κελίον», χώρο τον οποίο αργότερα δώρισε η εκκλησία στη σχολική κοινότητα. Στα τέλη του 19ου αιώνα (1898) ξεκίνησε η κατασκευή ενός νέου σχολείου με δαπάνες κατοίκων και βοήθεια από την πολιτεία. Με τις υποχρεωτικές βελτιώσεις και προσθήκες, το διδακτήριο διατηρήθηκε μέχρι την ανέγερσή νέου, μετά τον Β' παγκόσμιο πόλεμο, όταν το παλιό σχολείο μαζί με το "κελί της εκκλησίας" εκποιήθηκαν για την προσπόριση χρημάτων, απαραίτητων στη νέα κατασκευή. Το νέο διδακτήριο θεμελιώθηκε στις 22/9/1952.
  • Το Δημοτικό Σχολείο Κουνάβων λειτούργησε για πρώτη φορά ως μονοθέσιο κοινοτικό σχολείο από το 1871 έως το 1878 και έκτοτε λειτούργησε ως δημόσιο.
  • Το σχολείο Κουνάβων προήχθη το 1906 σε διθέσιο και το1910 σε τριθέσιο και λειτούργησε αντίστοιχα ως Αρρεναγωγείο και Παρθεναγωγείο.
  • Συνεπτύχθη σε μικτό το έτος 1923.
Με την ίδρυση των Καποδιστριακών Δήμων συμπτύχθηκαν τα σχολεία των παρακάτω χωριών στο χώρο του Δημοτικού Σχολείου Κουνάβων :
  1. Άγιος Βασίλειος
  2. Καλλονή
  3. Πεζά
  4. Καταλαγάρι
Σήμερα το σχολείο είναι 7/θέσιο οργανικά και 10/θέσιο λειτουργικά. Επίσης λειτουργεί τάξη ολοήμερου.
History

The school operated for more than twenty years in a building offered by the church, “in a small cell” area which was later donated by the church to the school community. In the late 19th century (1898) the construction of a new school began at the expense of the residents and some help from the State. With the necessary improvements and additions, the school was maintained until the erection of a new one after the Second World War, when the old school as well as the “cell church” were sold to obtain the amount of money required for the new construction. The new school was founded on 22/09/1952.

  • The Elementary School of Kounavoi first operated as a one- teacher community school from 1871 to 1878 and since then it has operated as a state school.
  • The school of Kounavoi was promoted to a two -teachers’ school in 1906 and a three teachers’ school in 1910 and operated respectively as a Girls’ and Boys’ School.
  • It came a mixed-gender school in 1923.
  • With the establishment of the so called “Kapodistrian” municipalities the schools of the following villages were merged to the Elementary School of Kounavoi :
  1. Agios Vasilios
  2. Kalloni
  3. Peza
  4. Katalagari

Σάββατο 14 Μαρτίου 2020

Άγιος Χαράλαμπος προστάτης του χωριού μας

Ο Θεός να βάλει το χέρι και ο Άγιος Χαράλαμπος προστάτης του χωριού μας. Αυτά που ακούγανε από τούς παππούδες, γιατί οι γονείς μας δεν είχαν γεννηθεί, για την γρίπη του 1918.
Δεν υπήρχαν βέβαια ούτε φάρμακα και φυσικά ούτε και μέτρα προστασίας και ούτε ενημέρωση είχε ο κόσμος.
Είκοσι εκατομμύρια άνθρωποι χάθηκαν σε όλη την γη.
Έχω στα χέρια το αρχείο του παπά Κωνσταντή Βασιλάκη, ένα παλιό τεφτεράκι, που κατάφερα και αποκρυπτογράφησα κατά το μετρό τού δυνατού γιατί μας χωρίζουν 100 και πλέον χρόνια!
Ξεκληρίστηκαν σπίτια χάθηκαν μικρά παιδιά, νέοι, νέες, μεσήλικες, γέροι. Ξεκινά από τις 12 Σεπτεμβρίου με τους παρακάτω νεκρούς.
Μαρία Στεφάνου Μανδελενάκη 12/9 ετών 30
Αικατερίνη Στεφάνου Μανδελενάκη 13/9 ετών 18
Κων/νος Δασκαλάκης 17/9 ετών 75
Μαρία Χαρ Ξενάκη 23/11 ετών 65
Ιωάν Μιχ Παπαστεφανάκης 25/11 ετών 26
Δέσποινα Νικ Νικολουδάκη 27/11 ετών 27
Φερενίκη Θεοδ Ψυχογιού 28/11 ετών 5
Εμμανουήλ Νικ Καραβάς 29/11 ετών 1
Χριστόφορος Πατεράκης 30/11 ετών 35
Μαρία Πατεράκη 30/11 ετών 20
Αργύρη Δημ Καραϊσκάκη 30/11 ετών 5
Κρουσταλλένια Χ"Γεωργίου Γιακουμακη 25/11 ετών 70
Φίλιππος Νικ Νικολουδακης 1/12 ετών 5
Νυφοδώρα Στυλ Τζαγκαράκη 2/12 ετών 35
Παύλος Νικ Νικολουδακης 4/12 ετών 1
Εμμανουήλ Κων Δαγκαλάκης 5/12 ετών 57
Ζαχαρίας Κουμανταδακης 5/12 ετών 32
Μαρία Ιωάν Ψυχογιού 6/12 ετών 18
Γεωργία Εμμ Δασκαλάκη 6/12 ετών 18
Μαρία Αντ Βαρελτζάκη 7/12 ετών 32
Αικατερίνη Ζαχ Ασημιανάκη 7/12 ετών 30
Αλκιβιάδης Ιωάν Πεδιωτακης 8/12 ετών 18
Αικατερίνη Κων Νιργιανακη 9/12 ετών 1
Μιχαήλ Χαριδ Γκιαουράκης 11/12 ετών 8
Σοφία και Γαλήνη Παπαδάκη αδερφές την ίδια μέρα κόρες του Ζαχαρογιωργη, η μία το πρωί και η άλλη το απόγευμα 13/12 ετών η Σοφία 18 και η Γαλήνη 20.
Μαρία Γεωργίου Τζαγκαράκη 14/12 ετών 55
Εμμανουήλ Κων Φορτετσανακης 14/12 ετών 40
Άννα Καλύμνιου 5/12 ετών 12, Χαρίκλεια Σταυρ Σταυρακάκη 15/12 ετών 35
Χριστόφορος Εμμ Δασκαλάκης 16/12 ετών 4
Μαρία Ζαχ Ασημιανάκη 16/12 ετών 10
Θεμελίνη Καλύμνιου 6/12 ετών 15
Γεώργιος Ιωάν Τζαγκαρακης 18/12 ετών 36
Ελένη Μιχ Ψυχογιού 18/12 ετών 16
Αλέξανδρος Ιωάν Αργυράκης 20/12 ετών 1
Αικατερίνη Μιχαήλ Ψυχογιού 22/12 ετών 2
Αρτεμισία Φιλίππου Χρονάκη 23/12 ετών 1
Αικατερίνη Παύλου Μαραγκάκη 23/12 ετών 38
Νικόλαος Κων Νιργιανακης 25/12 ετών 5
Εμμανουηλ Γεωρ Λιαπάκης 27/12 ετών 50


Αυτά όσον αφορά το 1918. Όμως δεν σταμάτησε εκεί η γρίπη είχε και το 1919 γιατί κάποιοι είχαν νοσήσει και δεν τα κατάφεραν.
Και είναι οι παρακάτω:
Ελένη Ζαχαρία Ασημιανάκη 3/1 ετών 6
Μαρία Κων Δαγκαλάκη 23/1 ετών 100
Κωνσταντίνος Ιωάν Διγενακης 11/3 ετών 21
Ειρήνη Γεωργίου Κωβαίου 12/3 ετών 3
Σοφία Νικόλ Αθανασάκη 17/4 ετών 45
Κωνσταντίνος Ιωάν Πεδιωτακης 17/5 ετών 22
Δήμητριος Στυλ Ροδινός 5/10 ετών 2
Παρασκευή Γεωργίου Χαλκιαδάκη 27/11 ετών 80
Γεώργιος Ιωάν Παπαδάκης 12/12 ετών 70
 

Μια και τους ανάφερα όλους, ας είναι ένα μνημόσυνο για τις ψυχές τους.

Λευτέρης Σαμπαθιανάκης
Πηγή